Te Kohinga Taonga Māori
He nui tonu ngā taonga puritia ai i Ngā Taonga Whitiāhua
he āhuatanga Māori kei roto. E mōhiotia ana ēnei
ko te kohinga taonga Māori, ahu mai ai ēnei whakaahua
o ngā iwi maha puta noa te whenua, ā, he whānui ngā
momo pikitia, he tini anō hoki ngā kaupapa.
Kei roto i te kohinga ngā whakaahua ā whatu, ā taringa hoki, he
karanga, he whaikōrero, he kōrero tuku iho ā iwi, ā hapū,
he pōwhiri, he wharenui, he marae, he kapa haka, ngā āhuatanga
o te rā o Waitangi (mai i te tau 1934), he whakaaturanga whatu kākahu,
he tukutuku, he whakairo, me ētahi atu taonga maha noa iho.
I tīmata Ngā Taonga Māori i ngā tau 1980, i te hokonga o ngā
taonga o James McDonald mō Te Whare Pupuri Taonga o Aotearoa. I ngā
tau 1920 i haere a James MacDonald, i te taha o Te Rangihīroa (Tā Pita
Buck) rāua ko Apirana Ngata, i ana haere ki Tūranga-nui-ā -Kiwa
me Te Tai Rāwhiti, ki Rotorua, ki Ruatāhuna me te awa o Whanganui. Nā
ngā mahi whakaahua tāngata i riro mai ai ngā whakaahua maha o ngā
tāngata, o ngā hapū, o ngā iwi, me tētahi āhuatanga
noho kua ngaro noa atu i te tirohanga kanohi.
He tino mea uaua te whakarauora i ēnei taonga. I tua atu i te whakaora i
te kiko o ngā rīpene, he mea nui kia tirohia ngā whakaahua, ngā
wā me ngā wāhi i tangohia. He nui ngā kupu whakamārama
whai take i ngā tuhinga a Makitānara me ōna hoa, a Elsdon Best
rāua ko Johannes Anderson. Waihoki te kōrero tahi ki ngā iwi, he
mea nui kia tika tā mātou tuhi kōrero, whakaahua hoki i ō
rātou tūpuna.
Nā ngā kōrerotanga ki ngā iwi i tino mōhio ai Ngā
Kaitiaki ki ngā whakaaro aroha o te iwi Māori ki ngā pikitia nei,
me ngā whakaahua o ō rātou tūpuna.
Kei te kohikohi haere tonu ngā Kaitiaki i ētahi atu taonga
hōhonu, e ai ki te whakaaro Māori. I te pikinga ake o
te maha o ngā taonga o te kohinga, kei te piki haere hoki te
hiahia o Ngā Kaitiaki ki te atawhai i ngā taonga i runga
i te tika, i te pono.
Ko te mahi ia o tēnei wā, mehemea he nui tonu ngā āhuatanga
Māori o roto i tētahi taonga, ka haere tika atu ki raro i Ngā Taonga
Māori. Mā te iwi rawa e kī, kātahi anō ka rerekē.
|